🕉️ कृष्ण + गोवर्धन पर्वत
कार्तिक शुक्ल प्रतिपदा (दिवाळीच्या दुसऱ्या दिवशी)
अन्नकूट / गोवर्धन पूजा
अन्नकूट ("अन्नाचा पर्वत") आणि गोवर्धन पूजा बालकृष्णाने इंद्राच्या वादळी पावसापासून व्रजवासीयांना आश्रय देण्यासाठी करंगळीवर गोवर्धन पर्वत उचलल्याचे स्मरण करतात. दिवाळीच्या दुसऱ्या दिवशी कार्तिक शुक्ल प्रतिपदेला (बलिप्रतिपदा) तो साजरा होतो. भाविक गोवर्धनाचे प्रतीक म्हणून अन्नाचा छोटा पर्वत (56 पदार्थ — छप्पन भोग) तयार करतात, तो कृष्णाला अर्पण करतात आणि प्रसाद म्हणून वाटतात. नाथद्वारा आणि ब्रज प्रदेशात हा उत्सव दिवाळीपेक्षाही मोठा असतो.
📅 आगामी तारखा
- शनिवार, 30 ऑक्टोबर 2027
- बुधवार, 18 ऑक्टोबर 2028
तारखा नवी दिल्लीच्या (IST) पंचांगावरून काढल्या आहेत. इतर ठिकाणी तिथी वेगळ्या वेळी संपते, त्यामुळे काही वर्षांत दिवस एकाने पुढे-मागे होऊ शकतो.
🔔 पूजा विधी
- शेणाचा छोटा पर्वत तयार करा, फुलांनी सजवा
- 56 वेगवेगळे पदार्थ तयार करा (किंवा शक्य तितके)
- पर्वतासमोर कृष्ण पूजा करा
- "गोवर्धन महाप्रभू की जय" जपत पर्वताला 7 प्रदक्षिणा घाला
- छप्पन भोग संपूर्ण समाजाला प्रसाद म्हणून वाटा
📜 नियम
- गोपूजा अत्यावश्यक — गाईला हार घालून गोड खाऊ देऊन सन्मान केला जातो
- ब्रज प्रदेशात हा वर्षातील सर्वात मोठा सण म्हणून पाळला जातो
भक्ती ग्रंथालयातील संबंधित वाचन
📖 मधुराष्टक
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
छप्पन भोग म्हणजे काय?
कृष्णाला अर्पण केले जाणारे 56 वेगवेगळे पदार्थ — धान्ये, मिठाई, दुग्धजन्य पदार्थ, तळलेले पदार्थ, पेये, मुखवास. आरतीनंतर प्रसाद म्हणून वाटले जातात.
संबंधित व्रते
अन्नकूट / गोवर्धन पूजा ची स्मरणपत्रे मिळवा
मोफत साइन अप करा — पुढील अचूक तारीख तुमच्या कॅलेंडरवर मिळवा, त्या दिवसाच्या पंचांगासह.
मोफत स्मरणपत्रे मिळवा →