🕉️ लक्ष्मी + गणेश + कुबेर
कार्तिक अमावास्या (ऑक्टोबर-नोव्हेंबर)
दिवाळी लक्ष्मीपूजन
दिवाळी लक्ष्मीपूजन हा हिंदू दिनदर्शिकेतील सर्वात मोठा धनविधी असून तो कार्तिक महिन्याच्या अमावास्येच्या रात्री केला जातो. पूजा सूर्यास्तानंतर प्रदोषकाळात सुरू होते — आधी गणेश (विघ्ननिवारण), मग लक्ष्मी (धन), मग कुबेर (देवांचा कोषाध्यक्ष), सरस्वती (ज्ञानाने मार्गदर्शित धन). व्यावसायिक चोपडा पूजन करतात — आर्थिक नववर्षाच्या सुरुवातीसाठी नव्या वह्या आणि हिशोबाच्या पुस्तकांचे पूजन. या रात्री लक्ष्मी प्रत्येक स्वच्छ, उजळलेल्या घरी येते अशी श्रद्धा आहे.
📅 आगामी तारखा
- शुक्रवार, 29 ऑक्टोबर 2027
- मंगळवार, 17 ऑक्टोबर 2028
तारखा नवी दिल्लीच्या (IST) पंचांगावरून काढल्या आहेत. इतर ठिकाणी तिथी वेगळ्या वेळी संपते, त्यामुळे काही वर्षांत दिवस एकाने पुढे-मागे होऊ शकतो.
🔔 पूजा विधी
- दिवसा घराची सखोल स्वच्छता करा; प्रवेशद्वारावर रांगोळी काढा
- सूर्यास्तापासून प्रत्येक खोलीत, तुळशी वृंदावनात आणि प्रवेशद्वारावर दिवे लावा
- लाल वस्त्राचा चौरंग मांडा; लक्ष्मी (मध्यभागी), गणेश (डावीकडे), कुबेर (उजवीकडे)
- आंब्याची पाने + नारळ असलेला कलश देवीचे प्रतीक
- आधी गणेश पूजा, मग षोडशोपचारांनी लक्ष्मीपूजन
- लक्ष्मी अष्टक आणि श्रीसूक्त पठण करा
- "ॐ जय लक्ष्मी माता" ने आरती; व्यवसायासाठी चोपडा पूजन
- रात्रभर दिवे तेवत ठेवा
📜 नियम
- प्रदोषकाळ ही पूजेची अनिवार्य वेळ (सूर्यास्ताच्या ~1.5 तास आधीपासून 1.5 तास नंतरपर्यंत)
- कमळाची फुले लक्ष्मीचा आवडता नैवेद्य
- आशीर्वादासाठी नव्या नोटा आणि सोन्याचे दागिने ठेवले जातात
- पूजेनंतर कुटुंबासोबत द्यूतक्रीडा (प्रतीकात्मक खेळ) ही परंपरा
भक्ती ग्रंथालयातील संबंधित वाचन
📖 दिवाळी लक्ष्मीपूजन विधी
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
चोपडा पूजन म्हणजे काय?
दिवाळीच्या रात्री व्यावसायिक नव्या वह्या, हिशोबपत्रके आणि तिजोऱ्यांचे पूजन करतात — हिशोबासाठी विक्रम संवत नववर्षाची सुरुवात. विशेषतः गुजराती आणि मारवाडी समाजात पाळले जाते.
मुहूर्त केव्हा असतो?
प्रदोषकाळ — सूर्यास्ताच्या साधारण 1.5 तास आधी सुरू होऊन 1.5 तास नंतरपर्यंत. शुभ उप-काळ: स्थिर लग्न (स्थिर राशीचे लग्न).
संबंधित व्रते
दिवाळी लक्ष्मीपूजन ची स्मरणपत्रे मिळवा
मोफत साइन अप करा — पुढील अचूक तारीख तुमच्या कॅलेंडरवर मिळवा, त्या दिवसाच्या पंचांगासह.
मोफत स्मरणपत्रे मिळवा →