🕉️ गणेश
भाद्रपद शुक्ल चतुर्थी (ऑगस्ट-सप्टेंबर) — अनंत चतुर्दशीपर्यंत 10 दिवसांचा उत्सव
गणेश चतुर्थी (गणेशोत्सव)
गणेश चतुर्थी हा गणेशाच्या जन्माचा 10 दिवसांचा उत्सव आहे. भाद्रपद शुक्ल चतुर्थीला घरांमध्ये आणि सार्वजनिक मंडपांत गणेशमूर्तींच्या स्थापनेने तो सुरू होतो आणि अनंत चतुर्दशीला (10 वा दिवस) भव्य विसर्जन मिरवणुकांनी संपतो. महाराष्ट्रात (मुंबई, पुणे) तो विशेष नेत्रदीपक असतो, जिथे 1893 मध्ये लोकमान्य टिळकांनी त्याला सार्वजनिक चळवळीचे रूप दिले. घरगुती गणपती कुटुंबाच्या परंपरेनुसार दीड ते 10 दिवस असतो.
📅 आगामी तारखा
- शनिवार, 4 सप्टेंबर 2027
- बुधवार, 23 ऑगस्ट 2028
तारखा नवी दिल्लीच्या (IST) पंचांगावरून काढल्या आहेत. इतर ठिकाणी तिथी वेगळ्या वेळी संपते, त्यामुळे काही वर्षांत दिवस एकाने पुढे-मागे होऊ शकतो.
🔔 पूजा विधी
- पहिला दिवस (चतुर्थी): मध्यान्ह मुहूर्तावर स्थापना; प्राणप्रतिष्ठेने दैवी उपस्थितीचे आवाहन
- दररोज: सकाळ + संध्याकाळ आरती, 21 मोदक आणि दुर्वा अर्पण करा
- दररोज गणपती अथर्वशीर्ष पठण करा
- विसर्जनाच्या दिवशी: "गणपती बाप्पा मोरया, पुढच्या वर्षी लवकर या" च्या जयघोषात मिरवणूक
- जलाशयात किंवा पर्यावरणपूरक कुंडात विसर्जन करा
📜 नियम
- मोदक हा मुख्य प्रसाद — उकडीचे मोदक हे पारंपरिक रूप
- चौरंगासाठी लाल किंवा पिवळे वस्त्र; दाराला आंब्याच्या पानांचे तोरण
- पहिल्या दिवशी संध्याकाळी चंद्र पाहू नका (मिथ्या कलंक दोष)
भक्ती ग्रंथालयातील संबंधित वाचन
📖 जय गणेश देवा — गणेश आरती
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
गणेश चतुर्थीला चंद्र का पाहू नये?
स्यमंतक मण्याची कथा — गणेश चतुर्थीला चंद्र पाहिल्यानंतर कृष्णावर चोरीचा खोटा आरोप आला. असे खोटे आरोप टाळण्यासाठी या संध्याकाळी चंद्रदर्शन टाळले जाते.
घरगुती गणपती किती दिवस राहतो?
कुटुंबाच्या परंपरेनुसार वेगळे: दीड दिवस, 3, 5, 7 किंवा 10 दिवस. सर्वांचा शेवट ठरवलेल्या अंतिम दिवशी विसर्जनाने होतो.
संबंधित व्रते
गणेश चतुर्थी (गणेशोत्सव) ची स्मरणपत्रे मिळवा
मोफत साइन अप करा — पुढील अचूक तारीख तुमच्या कॅलेंडरवर मिळवा, त्या दिवसाच्या पंचांगासह.
मोफत स्मरणपत्रे मिळवा →