मुख्य मजकुराकडे जा
🌅

🕉️ विष्णू

कार्तिक शुक्ल एकादशी (ऑक्टोबर-नोव्हेंबर)

देवउठनी एकादशी (प्रबोधिनी)

देवउठनी एकादशी (शब्दशः "देव जागे होण्याची एकादशी") हा भगवान विष्णू शेषशय्येवर निद्रिस्त असतात असे मानले जाणाऱ्या 4 महिन्यांच्या चातुर्मासाच्या समाप्तीचा दिवस आहे. या दिवशी ते जागे होतात आणि विवाह, गृहप्रवेश आणि नव्या उपक्रमांचा शुभ काळ पुन्हा सुरू होतो. हा दिवस तुळशी विवाहाशी घट्ट जोडलेला आहे — तुळशीचा शाळिग्रामाशी (विष्णू) होणारा विधिवत विवाह, जो सहसा दुसऱ्या दिवशी केला जातो.

📅 आगामी तारखा

  • बुधवार, 10 नोव्हेंबर 2027
  • शनिवार, 28 ऑक्टोबर 2028

तारखा नवी दिल्लीच्या (IST) पंचांगावरून काढल्या आहेत. इतर ठिकाणी तिथी वेगळ्या वेळी संपते, त्यामुळे काही वर्षांत दिवस एकाने पुढे-मागे होऊ शकतो.

🔔 पूजा विधी

  1. सूर्योदयापूर्वी उठा, स्नान करा, घर रांगोळीने सजवा
  2. तुळशीची पाने आणि ऊस अर्पण करून विष्णू पूजा करा
  3. देवउठनी मंत्र म्हणा: "उत्तिष्ठ देव! उत्तिष्ठापि देव!"
  4. अंगणात, तुळशी वृंदावनात आणि मुख्य दारात दिवे लावा
  5. शाळिग्राम किंवा विष्णूमूर्ती वापरून दुसऱ्या दिवशीच्या तुळशी विवाहाची तयारी करा

📜 नियम

  • एकादशीच्या उपवासाचे नियम लागू (धान्य, कडधान्ये, मध नाही)
  • ऊस अर्पण करणे पारंपरिक आहे (नव्या पिकाचे प्रतीक)
  • चातुर्मासात पुढे ढकललेले विवाह या दिवसापासून पुढे ठरवले जातात

भक्ती ग्रंथालयातील संबंधित वाचन

📖 एकादशी व्रत कथा

→

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

देवउठनी एकादशी केव्हा येते?

कार्तिक महिन्याची शुक्ल एकादशी — दर वर्षी साधारण नोव्हेंबरच्या मध्यात. अचूक तारखेसाठी चालू वर्षाचे पंचांग पाहा.

यानंतर तुळशी विवाह का साजरा केला जातो?

देवउठनी एकादशीला विष्णू जागे होतात; लगेच दुसऱ्या दिवशी तुळशीचा (वृंदा रूपात) त्यांच्याशी विधिवत विवाह होतो — आणि प्रत्यक्ष लग्नसराई सुरू होते.

देवउठनी एकादशी (प्रबोधिनी) ची स्मरणपत्रे मिळवा

मोफत साइन अप करा — पुढील अचूक तारीख तुमच्या कॅलेंडरवर मिळवा, त्या दिवसाच्या पंचांगासह.

मोफत स्मरणपत्रे मिळवा →