🕉️ विष्णू
ज्येष्ठ शुक्ल एकादशी (मे-जून)
निर्जला एकादशी
निर्जला एकादशी (भीम एकादशी किंवा पांडव निर्जला एकादशी म्हणूनही ओळखली जाते) ही 24 तास अन्न आणि पाणी दोन्हीशिवाय पाळली जाणारी सर्वात कठोर एकादशी आहे. आख्यायिकेनुसार, सर्व 24 एकादशी पाळू न शकणाऱ्या पराक्रमी भीमाला व्यासांनी फक्त हीच एक पाळण्याचा सल्ला दिला — तिचे पुण्य इतर सर्वांच्या एकत्रित पुण्याइतके आहे. ती ज्येष्ठ या कडक उन्हाळ्याच्या महिन्यात येते, त्यामुळे निर्जल उपवास विशेष कठीण आणि म्हणूनच विशेष फलदायी ठरतो.
📅 आगामी तारखा
- सोमवार, 14 जून 2027
- शनिवार, 3 जून 2028
तारखा नवी दिल्लीच्या (IST) पंचांगावरून काढल्या आहेत. इतर ठिकाणी तिथी वेगळ्या वेळी संपते, त्यामुळे काही वर्षांत दिवस एकाने पुढे-मागे होऊ शकतो.
🔔 पूजा विधी
- एकादशीच्या सूर्योदयापासून द्वादशीच्या सूर्योदयापर्यंत अन्न आणि पाणी दोन्हींचा पूर्ण त्याग
- सूर्योदयापूर्वी विष्णू पूजा करा; सूर्याला अर्घ्य द्या आणि लगेच पाण्याबाबत संयम पाळा
- दिवसभर "ॐ नमो भगवते वासुदेवाय" 108 वेळा जपा
- द्वादशीच्या सकाळी ब्राह्मणांना पाण्याची भांडी (जलदान), पंखे आणि मिठाई दान करा
- दुसऱ्या दिवशी सूर्योदयानंतरच्या पूजेनंतर ताजे पाणी आणि थोडे फळ घेऊन उपवास सोडा
📜 नियम
- वृद्ध, आजारी, गर्भवती स्त्रिया किंवा औषधोपचार घेणाऱ्यांसाठी शिफारस नाही
- सराव हळूहळू वाढवावा — आधी नेहमीच्या एकादशीपासून सुरुवात करा
- हलके सुती कपडे घाला; उन्हाळ्याच्या उष्णतेत घरातच राहा
- ऊर्जा वाचवण्यासाठी मोठ्याने पठणाऐवजी मनातल्या मनात जप करणे श्रेयस्कर
भक्ती ग्रंथालयातील संबंधित वाचन
📖 एकादशी व्रत कथा
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
मला पूर्ण निर्जला उपवास करता आला नाही तर?
तुम्ही फलाहारी (फळे आणि पाणी) उपवास करू शकता — टोकापेक्षा भावना महत्त्वाची आहे. आरोग्य ज्या स्वरूपात परवानगी देईल त्या स्वरूपातील प्रामाणिक व्रत विष्णू स्वीकारतात.
निर्जला एकादशीचे फळ काय?
पारंपरिक ग्रंथांनुसार निर्जला एकादशी वर्षातील सर्व 24 एकादशींचे पुण्य देते आणि प्रामाणिक व्रतस्थांना पुनर्जन्माच्या चक्रातून मुक्ती देते.
संबंधित व्रते
निर्जला एकादशी ची स्मरणपत्रे मिळवा
मोफत साइन अप करा — पुढील अचूक तारीख तुमच्या कॅलेंडरवर मिळवा, त्या दिवसाच्या पंचांगासह.
मोफत स्मरणपत्रे मिळवा →