🕉️ जीमूतवाहन
आश्विन कृष्ण अष्टमी (सप्टेंबर-ऑक्टोबर)
जिवित्पुत्रिका व्रत (जितिया)
जिवित्पुत्रिका व्रत (जितिया म्हणूनही ओळखले जाते) हा माता आपल्या मुलांच्या दीर्घायुष्य, आरोग्य आणि समृद्धीसाठी पाळतात असा कठोर 24 तासांचा निर्जल उपवास आहे. आख्यायिका: राजा जीमूतवाहनाने एका नागबालकाऐवजी स्वतःला गरुडाला अर्पण केले — त्याच्या निःस्वार्थपणाने प्रभावित होऊन गरुडाने आधी खाल्लेल्या सर्व नागबालकांना पुन्हा जिवंत केले. त्याच्या स्मरणार्थ माता आपल्या मुलांसाठी उपवास करतात. विशेषतः बिहार, झारखंड आणि पूर्व उत्तर प्रदेशात पाळले जाते.
📅 आगामी तारखा
- गुरुवार, 23 सप्टेंबर 2027
- मंगळवार, 12 सप्टेंबर 2028
तारखा नवी दिल्लीच्या (IST) पंचांगावरून काढल्या आहेत. इतर ठिकाणी तिथी वेगळ्या वेळी संपते, त्यामुळे काही वर्षांत दिवस एकाने पुढे-मागे होऊ शकतो.
🔔 पूजा विधी
- व्रताच्या आदला दिवस (नहाय-खाय): भात, मासे/भाजीसह हलके सात्त्विक जेवण
- व्रताचा दिवस: सूर्योदयापासून 24 तास पूर्ण निर्जल उपवास
- संध्याकाळ: जितिया व्रतकथा (जीमूतवाहनाची कथा) म्हणा
- दर्भ आणि शेणापासून बनवलेल्या जीमूतवाहनाच्या मूर्तीला अर्पण करा
- तिसरा दिवस (पारणा): भात आणि पुलावाने उपवास सोडा
📜 नियम
- कडक निर्जल — 24 तास पाणी नाही
- बहुतांशी मुलगे असलेल्या माता पाळतात
- सामूहिक पालन व्रताला बळ देते
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
मुली असलेल्या माता जितिया पाळू शकतात का?
पारंपरिकरीत्या मुलग्यांवर भर होता, पण आधुनिक प्रथेत मुलींचाही समावेश होतो. आपल्या मुलांच्या कल्याणासाठी आईची प्रार्थना हेच व्रताचे सार आहे.
संबंधित व्रते
जिवित्पुत्रिका व्रत (जितिया) ची स्मरणपत्रे मिळवा
मोफत साइन अप करा — पुढील अचूक तारीख तुमच्या कॅलेंडरवर मिळवा, त्या दिवसाच्या पंचांगासह.
मोफत स्मरणपत्रे मिळवा →