🕉️ चंद्र + करवा माता
कार्तिक कृष्ण चतुर्थी (ऑक्टोबर-नोव्हेंबर)
करवा चौथ
करवा चौथ हे हिंदू दिनदर्शिकेतील सर्वाधिक भावपूर्ण व्रतांपैकी एक आहे — पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी आणि कल्याणासाठी विवाहित स्त्रिया सूर्योदयापासून चंद्रोदयापर्यंत पाळतात असा निर्जल (पाण्याविना) उपवास. व्रताआधी पहाटे सरगी (सासूने आशीर्वादाने दिलेले हलके जेवण) घेतली जाते, आणि चंद्रदर्शन, अर्घ्य आणि मग चाळणीतून पतीचा चेहरा पाहिल्यानंतरच व्रत पूर्ण होते. हा दिवस सामूहिक पूजा, करव्यांची (सजवलेले मातीचे घडे) देवाणघेवाण, मेंदी आणि स्त्रियांमधील उत्साही उत्सवाने साजरा केला जातो.
📅 आगामी तारखा
- सोमवार, 18 ऑक्टोबर 2027
- शनिवार, 7 ऑक्टोबर 2028
तारखा नवी दिल्लीच्या (IST) पंचांगावरून काढल्या आहेत. इतर ठिकाणी तिथी वेगळ्या वेळी संपते, त्यामुळे काही वर्षांत दिवस एकाने पुढे-मागे होऊ शकतो.
🔔 पूजा विधी
- पहाटे: पहाटे 4 पूर्वी सासूने आशीर्वादाने दिलेली सरगी (हलके सात्त्विक जेवण) घ्या
- दिवसभर पूर्ण निर्जल (पाण्याविना) उपवास
- संध्याकाळ: इतर विवाहित स्त्रियांसोबत सामूहिक पूजा; करवा चौथ कथा सांगा
- करवा मातेला 108 दुर्वा अर्पण करा; 108 दिवे लावा
- चंद्रदर्शनानंतर चंद्राला अर्घ्य (पाणी) द्या
- चाळणीतून चंद्र पाहा, मग त्याच चाळणीतून पतीकडे पाहा
- पती पाण्याचा पहिला घोट देऊन उपवास सोडवतो
📜 नियम
- निर्जल उपवास अनिवार्य — सूर्योदयापासून चंद्रोदयापर्यंत पाणी नाही, अन्न नाही
- पहाटे 4 पूर्वी सरगी घेण्याची प्रथा
- कथेचे सामूहिक कथन व्रताला बळ देते
- लाल किंवा गुलाबी वेश, मेंदी आणि संपूर्ण सोळा शृंगार
संपूर्ण व्रतकथा वाचा
📖 भक्ती ग्रंथालयात कथा उघडा
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
चंद्र दिसला नाही तर?
ढगांनी चंद्र झाकला असला तरी पंचांगानुसार चंद्रोदयाच्या वेळेनंतर व्रत सोडले जाते. योग्य दिशेला आकाशाकडे पाहा; भावनेनेच विधी पूर्ण होतो.
अविवाहित स्त्रिया करवा चौथ पाळू शकतात का?
पारंपरिकरीत्या नाही — हे व्रत खास विवाहित स्त्रियांसाठी आहे. व्रत करू इच्छिणाऱ्या अविवाहित स्त्रिया अनेकदा करवा चौथऐवजी सोळा सोमवार व्रत करतात.
संबंधित व्रते
करवा चौथ ची स्मरणपत्रे मिळवा
मोफत साइन अप करा — पुढील अचूक तारीख तुमच्या कॅलेंडरवर मिळवा, त्या दिवसाच्या पंचांगासह.
मोफत स्मरणपत्रे मिळवा →