🕉️ गणेश (विनायक रूपात)
दर महिन्याची शुक्ल चतुर्थी (वर्षातून 12-13 वेळा)
विनायक चतुर्थी
विनायक चतुर्थी प्रत्येक चांद्रमासाच्या शुक्ल (वाढत्या चंद्राच्या) चतुर्थीला येते आणि कृष्ण पक्षातील संकष्टी चतुर्थीला पूरक आहे. संकष्टी विद्यमान संकटे दूर करते, तर विनायक चतुर्थी नवे उपक्रम, शिक्षण आणि सर्जनशील कामाच्या आशीर्वादासाठी पाळली जाते. हे व्रत संकष्टीपेक्षा हलके असते — अनेकदा दुपारपर्यंतचा अर्धा दिवस उपवास, मध्यान्ही गणेश पूजा आणि प्रसादवाटप अशा स्वरूपात.
📅 आगामी तारखा
- रविवार, 13 डिसेंबर 2026
- सोमवार, 11 जानेवारी 2027
- बुधवार, 10 फेब्रुवारी 2027
- शुक्रवार, 12 मार्च 2027
- शनिवार, 10 एप्रिल 2027
- रविवार, 9 मे 2027
- मंगळवार, 8 जून 2027
- बुधवार, 7 जुलै 2027
- गुरुवार, 5 ऑगस्ट 2027
- शनिवार, 4 सप्टेंबर 2027
- रविवार, 3 ऑक्टोबर 2027
- मंगळवार, 2 नोव्हेंबर 2027
तारखा नवी दिल्लीच्या (IST) पंचांगावरून काढल्या आहेत. इतर ठिकाणी तिथी वेगळ्या वेळी संपते, त्यामुळे काही वर्षांत दिवस एकाने पुढे-मागे होऊ शकतो.
🔔 पूजा विधी
- सूर्योदयाला स्नान करा, स्वच्छ पिवळे किंवा लाल कपडे घाला
- मध्यान्ही गणेशाची षोडशोपचार पूजा करा
- 21 दुर्वा, 21 मोदक, लाल फुले आणि शेंदूर अर्पण करा
- गणेश पुराणाचा एक अध्याय वाचा किंवा गणेश चालिसा म्हणा
- दुपारी उपवास सोडा; मुलांना मोदक वाटा
📜 नियम
- विनायक चतुर्थीला (संकष्टीच्या उलट) चंद्र पाहू नये — मिथ्या कलंक दोष टाळण्याचा पारंपरिक नियम
- भाद्रपदातील विनायक चतुर्थी ही वर्षातील सर्वात मोठी (गणेश चतुर्थीचा उत्सव)
भक्ती ग्रंथालयातील संबंधित वाचन
📖 संकष्टी चतुर्थी व्रत कथा
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
चंद्र का पाहू नये?
पारंपरिक ग्रंथांनुसार विनायक चतुर्थीला (विशेषतः भाद्रपदात) चंद्र पाहिल्यास खोटे आरोप येतात — स्यमंतक मणी चोरल्याचा कृष्णावर झालेल्या खोट्या आरोपाची कथा येथूनच येते.
विनायक चतुर्थी संकष्टीपेक्षा वेगळी कशी?
विनायक = शुक्ल पक्ष (वाढता चंद्र, नव्या उपक्रमांवर भर). संकष्टी = कृष्ण पक्ष (क्षीण होणारा चंद्र, विघ्ननिवारणावर भर). दोन्ही गणेशाला समर्पित आहेत.
संबंधित व्रते
विनायक चतुर्थी ची स्मरणपत्रे मिळवा
मोफत साइन अप करा — पुढील अचूक तारीख तुमच्या कॅलेंडरवर मिळवा, त्या दिवसाच्या पंचांगासह.
मोफत स्मरणपत्रे मिळवा →