🕉️ शिव
फाल्गुन कृष्ण चतुर्दशी (फेब्रुवारी-मार्च)
महाशिवरात्री
महाशिवरात्री — "शिवाची महान रात्र" — हा वर्षातील सर्वात महत्त्वाचा शिव उत्सव आहे. फाल्गुन कृष्ण चतुर्दशीला (फेब्रुवारी-मार्च) साजऱ्या होणाऱ्या या रात्री चार प्रहरांचा (प्रत्येकी 3 तासांचे चार भाग) अभिषेक, शिव तांडव स्तोत्राचे पठण आणि जागरण (रात्रभर जागे राहणे) केले जाते. आख्यायिकेनुसार याच रात्री शिवाने पार्वतीशी विवाह केला, आणि समुद्रमंथनाच्या वेळी हलाहल विषही प्राशन केले — हे व्रत दोन्हींचे स्मरण करते.
📅 आगामी तारखा
- शनिवार, 6 मार्च 2027
- बुधवार, 23 फेब्रुवारी 2028
तारखा नवी दिल्लीच्या (IST) पंचांगावरून काढल्या आहेत. इतर ठिकाणी तिथी वेगळ्या वेळी संपते, त्यामुळे काही वर्षांत दिवस एकाने पुढे-मागे होऊ शकतो.
🔔 पूजा विधी
- चतुर्दशीच्या सूर्योदयापासून उपवास करा
- चार प्रहरांची पूजा करा: संध्या 6-9 (दूध), रात्री 9-12 (दही), 12-3 (तूप), पहाटे 3-6 (मध)
- रात्रभर "ॐ नमः शिवाय" चा अखंड जप
- शिव तांडव स्तोत्र आणि रुद्री पाठ पठण करा
- दुसऱ्या दिवशी सकाळी (अमावास्या) सूर्योदयानंतरच्या पूजेनंतर उपवास सोडा
📜 नियम
- जागरण (जागे राहणे) अत्यावश्यक — झोपल्यास व्रत भंग होते
- रात्रभर सतत बेलपत्र अर्पण करा
- मांसाहार, मद्य किंवा नकारात्मकता नाही
- एकट्याने पूजा किंवा सामूहिक जागरण — दोन्ही ग्राह्य
भक्ती ग्रंथालयातील संबंधित वाचन
📖 सोमवार व्रत कथा
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
महाशिवरात्री नेमकी केव्हा येते?
चतुर्दशी पंचांगावरून काढली जाते — मध्यरात्रीच्या मुहूर्तावेळी ज्या रात्री चतुर्दशी तिथी असते ती महाशिवरात्री. 2027 च्या अचूक तारखेसाठी आमचे पंचांग पाहा.
चार प्रहर कोणते?
प्रत्येक प्रहर साधारण 3 तासांचा: पहिला (संध्या 6-9), दुसरा (रात्री 9-12), तिसरा (12-3), चौथा (पहाटे 3-6). प्रत्येकात अनुक्रमे दूध, दही, तूप, मध असे वेगवेगळे अभिषेक द्रव्य अर्पण केले जातात.
महाशिवरात्री ची स्मरणपत्रे मिळवा
मोफत साइन अप करा — पुढील अचूक तारीख तुमच्या कॅलेंडरवर मिळवा, त्या दिवसाच्या पंचांगासह.
मोफत स्मरणपत्रे मिळवा →